logo
De verschillende gebedshoudingen

De verschillende gebedshoudingen

Door Holkje van der Veer

Naar voren gebogen houding

het gebed van de buigzaamheid

Het eerste wat ik doe als ik de kapel in kom is mijn hoofd buigen. Ik loop in de richting van het altaar, in de nabijheid van een Christusicoon, daar blijf ik even stilstaan. Dit stil staan plaatst mij in het ‘nu, hier ben ik’, in deze ruimte, in dit huis van gebed. Vervolgens buig ik mijn hoofd uit dankbaarheid: Ik kom thuis bij de bron van mijn bestaan. Ik leef omdat ik tot leven geroepen ben. Ik ben er zoals ik ben, en ik kan vertrouwen omdat mijn leven een uitdrukking is van een wonder, dat ik liefde noem…

Liggen op de grond

het gebed van de overgave

Tijdens de viering waarin ik mijn ‘eeuwige, altijd durende professie’ deed, heb ik in de kerk op de grond gelegen. Door te liggen gaf ik uitdrukking aan mijn bereidheid en mijn verlangen. De bereidheid om dit leven te aanvaarden zoals het komt en het verlangen naar Gods ontferming, kracht en wijs­heid. Ik geef mij over aan de toekomst, kome wat komt…

Het gebed van de discipline

‘Doen’ is het werkwoord dat voor mij bij discipline hoort. En omdat er niets moeilijker is dan het vasthouden aan afspraken die ik alleen met mijzelf maak, helpt het om dit samen met anderen te doen. Een relatie met God of een relatie met andere mensen? of een gebedstraditie opbouwen vraagt om ‘doen’, om tijd, om aandacht, om vrijzijn.

Ik richt mijn ogen op de toekomst

het gebed van het aanschouwen

Deze houding van gebed is voor mij het beste medicijn tegen somberheid en cynisme. Ik houd mijn ogen gericht op de toe­komst. Ik voed mijn verlangen en zie uit naar een wereld waarin onrecht, zinloos geweld en gebrokenheid niet meer bestaan. Vandaag zijn er al voor­tekenen dat mijn verlangen bewaarheid wordt. Ik heb het hier niet over een wazig gebeuren in hemelse sferen, maar ik heb het over de concrete wereld van vandaag. Over een leven vóór de dood. Ik spreek uit eigen ervaring, want zelf ken ik ook momenten waarin wanhoop is omgebogen tot hoop. De erva­ring van gedragen-zijn, van kracht, van nieuwe mogelijkheden zien, van liefde die mij overkomt en gegeven is.

Met open handen

het gebed van de handen

Open, vol vertrouwen om te ontvangen, laat de toekomst maar komen! Totdat ik op een boze dag zomaar, plotseling met lege handen kwam te staan en daarom mijn handen sloot. Het was de dag waarop de telefoon ging, het was de arts die mij belde en mij slecht nieuws bracht. Een scan had iets kwalijks aan het licht gebracht wat om operatief ingrijpen vroeg. Vanaf dit moment werd ik ondergedompeld in angst. Mijn lichaam, de basis van mijn bestaan, lag onder vuur. Daardoor weet ik nu wat angst en onveiligheid met mij en met andere mensen doet. Het sluit mij op in de kleine wereld van ‘ik en mezelf’. Het is dan heel bijzonder om te weten dat anderen, de dierbaren om me heen, hun handen openhouden en me dragen!

Het is allemaal goed afgelopen. De medische wetenschap kan soms wonderen verrichten en ik heb mijn leven weer terug. Ik kan mijn han­den weer openen en ik bid weer van harte en in vertrouwen mee: ‘Uw koninkrijk kome!’ .

Ik spreid mijn armen en open mijn hart

het gebed van de hartstocht

Met wijd gespreide armen een gebed uitspreken, dat doe ik eigenlijk nooit. Toch kan ik me wel voorstellen dat een der­gelijke houding aan mijn hart alle ruimte geeft om zich uit te spreken. En wat zullen mijn woorden dan zijn, als ik daadwer­kelijk mijn hart laat spreken en mijn emoties laat komen?

Ook al weet ik dat vragen naar het ‘waarom’ zinloos is, ik zou roepen: waarom? Waarom toch God? Waarom ben ik geboren in een lichaam met beperkingen? Waarom kunnen brute krachten hun gang gaan? Waarom is er honger, armoede, uitbuiting?

Ik weet dat de vraag stellen, de boosheid en het verdriet de ruimte geven goed is, want het helpt om de realiteit van alle­dag onder ogen te zien en mijn lot te aanvaarden. En als ik me daaraan overgeef… kan het gebeuren dat boosheid omslaat in verwondering.

Mijn handen breng ik samen, mijn lichaam is een pijl

Het gebed van het verlangen

De handen boven het hoofd samenbrengen, om zo van mijn lichaam een pijl te maken die zich richt naar de hemel. In het privédomein van mijn eigen kamer strek ik mij wel eens uit door mijn armen omhoog te brengen en mijn vingertoppen elkaar te laten raken. Het is de houding die een gericht verlan­gen wil uitdrukken.

Als ik bid verschijnen er vanzelf namen en gezichten voor mijn geestesoog.

Het maakt mij niet uit of het om mensen gaat die mijn geloof delen. Ik bid voor hen omdat ik het niet laten kan. Ik denk aan concrete personen, ik voel mij betrokken bij hun leven, ik verlang en hoop oprecht dat het hen goed gaat. Ik hoop dat problemen worden opgelost, dat er licht mag schijnen in hun bestaan.

Al mediterend lezen

het gebed van de intimiteit

Veel teksten zijn voor mij zo langzamerhand ‘oude bekenden’ geworden en daarom schrijf ik na de eerste keer lezen slechts wat associaties in kernwoorden op. Deze aantekeningen leg ik vervolgens terzijde omdat het mijn verlangen is om op een nieuwe, frisse manier de tekst nogmaals te bekijken. Ik ben dan even stil, ga rechtop zitten en haal een paar keer rustig adem. Dan lees ik mijzelf de tekst hardop voor. Wat ben ik blij dat ik op zo’n moment alleen ben, ik hoef mij dan voor niemand te schamen, er is namelijk geen mens die meeluistert!

Na een ogenblik van rust herhaal ik dit voorlezen en terwijl ik naar mijn eigen stem luister probeer ik mijn gedachten te beteugelen en mijn hart de ruimte te geven door ontspannen en kwetsbaar de tekst door mij heen te laten gaan. De tekst is een eenheid die, hoe en wanneer ook ontstaan, nu op mij af komt. Het is een bron die een wegwijzer wil zijn. .

Lopend onderweg zijn

het gebed bij het gaan

Op onze weg door het leven zijn we zelden alleen, de pel­grimstocht delen wij met velen en velen. Het is daarom raad­zaam om je hart, je ogen en oren open te houden; je weet maar nooit wie je reisgenoot, je wegwijzer zal zijn. Natuurlijk, zoals ieder mens heb je een rugzak vol met herinneringen en verlan­gens te dragen en wat voedsel om de dag mee door te komen. Maar als je rugzak te zwaar is en je voedsel bederft, weet dan dat openheid je last zal verlichten. Sluit je daarom niet af, maar blijf transparant en schaam je nooit voor wie je bent. Wees een reisgenoot, vertrouw de mensen die met je meegaan, luister naar de verhalen van anderen en deel met hen wat er in je leeft.

Laat jezelf zien, laat je kennen, het is een werkzaam medicijn.

Want waar twee of drie mensen in mijn naam samen zijn, ben ik in hun midden. (Matt. 18:20)…